Uniek torenuurwerk te zien in Museum Dokkum

DOKKUM

  In Museum Dokkum is afgelopen week een begin gemaakt met het in elkaar zetten van een uniek uurwerk. Dit torenuurwerk stamt uit de periode 1590-1610 en heeft in het eerste of tweede stadhuis van Dokkum gestaan. Het uurwerk heeft een lange tijd opgeslagen gelegen op de gemeentewerf, zonder dat men van het bestaan af wist. Nu wordt het torenuurwerk weer in ere hersteld.

Directeur Ihno Dragt van Museum Dokkum is ontzettend blij met het in huis hebben van dit unieke torenuurwerk. 'Ik werd benaderd door de gemeente Dongeradeel of wij enkele voorwerpen konden schouwen op waarde en ouderdom. Na het maken van foto's en overleg met de Stichting tot Behoud van het Torenuurwerk kwamen wij er achter dat het mogelijk zou gaan om het torenuurwerk van het eerste of tweede stadhuis van Dokkum uit de periode 1590-1610.' Na deze ontdekking zijn de onderdelen van het uurwerk verplaatst naar Museum Dokkum. Maandag zijn Pim van der Giesen en Loek Romeyn van de Stichting tot Behoud van het Torenuurwerk naar Dokkum gekomen voor het in elkaar zetten van het torenuurwerk. Na veel puzzelen, was rond 16.00 uur het torenuurwerk in elkaar gezet. Het torenuurwerk bestaat uit drie raderwerken, het gaand werk (tijdaanduiding op wijzerplaat), slagwerk (tijdaanduiding via slaan van hamer op de klok) en een carillonwerk. Dit carillonwerk bestaande uit speeltrommel en opwindtrommel is echter niet aangetroffen in de opslag. 'Dit maakt het torenuurwerk niet minder uniek', zegt Pim van der Giesen over het torenuurwerk. 'Dit is het op drie na oudste 'complete' carillonuurwerk van Nederland. De meeste onderdelen zijn gelukkig bewaard gebleven tot aan de spiesen toe. Men mag hier gerust spreken over een voor Dokkum zeer uniek torenuurwerk uit de periode 1590-1610.' Inho Dragt vult aan dat het niet aanwezig zijn van de speeltrommel en opwindtrommel wel eens te maken kon hebben met het toentertijd vals spelen van het carillon. 'De speelrol is mogelijk gewoon weggegooid tijdens het plaatsen van een nieuw carrilon in 1840 in de koepel van het stadhuis.' Deze informatie werd gevonden in enkele naslagwerken over het stadhuis van Dokkum. Tijdens het in elkaar zetten van het torenuurwerk werden er ook nog drie katrollen binnengebracht, deze horen volgens Pim van der Giesen ook bij het torenuurwerk. 'Via het plafond leiden deze katrollen het touw van de aandrijfgewichten, een verdieping lager, naar het gaand- en slagwerk. De katrollen zijn enkele dagen geleden nog gebuikt als speelgoed bij een 'nagemaakte' klok, deze jongen van 7 jaar is helemaal gek van klokken en uurwerken.' 'Wij zijn er erg blij mee, het maakt het torenuurwerk weer een beetje completer', aldus Inho Dragt. Het torenuurwerk wordt tot en met maart tentoongesteld in Museum Dokkum samen met oude waagschalen, ook gevonden in de opslag, in een uitstalling over 'de Waagh'. Het torenuurwerk verhuist daarna mogelijk naar de zolder van het stadhuis, op plek waar hij vroeger stond. TEKST EN FOTO BOTE SAPE SCHOORSTRA

Auteur

jkommerie