Museumbunker op Ameland als monument van vrijheid

HOLLUM

Op Ameland stonden in de Tweede Wereldoorlog zo’n veertig bunkers. Een aantal daarvan is afgebroken, andere zijn onder het zand bedolven.

Een van die verdwenen onderdelen van de Atlantikwall, de verdedigingslinie die van Spanje tot Noorwegen langs de Noordzeekust liep, is weer zichtbaar gemaakt. Het is de keukenbunker aan de voet van de vuurtoren. Bij de bunker stonden de barakken van de Duitsers, op de plek waar nu Sier aan Zee (Stayokay) is gevestigd. Gedeputeerde Klaas Kielstra en burgemeester Albert de Hoop van Ameland verrichtten vrijdag de officiële opening van de museumbunker. De vesting bestaat uit drie gedeelten. In het eerste gedeelte worden met een kunstwerk van Jes van der Bijl alle oorlogsslachtoffers herdacht. In het middencompartiment wordt de oorlogssituatie op Ameland uitgebeeld, met veel materiaal uit de oorlog uit de verzameling van Gerlof Molenaar. Op de muren van de achterste ruimte worden doorlopend beelden uit de oorlogstijd geprojecteerd. Vijf jaar geleden is begonnen met het ‘naar boven halen’ van de bunker. Er was enig prikwerk nodig op de precieze locatie te bepalen. Hoe de bunker eruit zag was bekend, want de Duitse bouwtekening is nog aanwezig. Ook op andere Waddeneilanden worden bunkers weer toegankelijk gemaakt voor het publiek. De totale kosten hiervan bedragen €1,5 miljoen. Het Waddenfonds en de provincie nemen daarvan 70% van de kosten voor hun rekening. Directeur Joop de Jong van de Stichting Amelander Musea legde uit waarom een beladen onderwerp als de oorlog onder de aandacht wordt gebracht: ,,We moeten stilstaan bij de vrijheid die door volharding is verworven.’’ De Hoop en Kielstra waren het daar volmondig mee eens: ,,We moeten de vrede koesteren en laten zien. De geschiedenis mag niet worden vergeten.’’ Voor het museum bestaat ook interesse van Duitse toeristen, weet De Jong. Daarom zijn de teksten in de bunker ook in het Duits. ,,Regelmatig krijgen wij foto’s van Duitsers van wie de opa’s als militair op Ameland waren.’’ Kielstra onderschrijft het belang van het museum voor de Duitse bezoekers: ,,De manier waarop het is vormgegeven biedt de Duitse toeristen de mogelijkheid om vanuit eigen perspectief kennis te nemen van het erfgoed. Het past goed in het toeristische beleid en draagt bij aan de compleetheid van het product Ameland. Dit museum verdient een bezoek!” De bunker is onbemand en is toegankelijk via huisje Donax. Dit vakantiewoninkje was de laatste overgeblevene uit de oorlogstijd en stond aan de Zwarteweg tussen Nes en Buren. Toen het enkele jaren geleden dreigde te worden afgebroken is het overgenomen door de Amelander Musea. Het ligt in de bedoeling ook de andere bunkers zichtbaar te maken, maar dan met een virtual reality system. ,,Die gaan we niet uitgraven”, verzekert De Jong.

Auteur

Koos Molenaar