Meeste houtwallen nooit onderhouden (en dreigen daardoor te verpieteren)

Een groot deel van de elzensingels en houtwallen in de Friese Wouden dreigt te verpieteren door het uitblijven van onderhoud.

Daarvoor waarschuwde voorzitter Albert van der Ploeg van de vereniging Noardlike Fryske Wâlden maandag bij de start van een lesproject voor basisscholieren. In boomwallen waarin geregeld wordt gesnoeid en gekapt is de mix tussen bodembeplanting, de struiklaag en bomen in balans. Daar is de rijkdom aan soorten planten, insecten en vogels ook verreweg het grootst, blijkt uit ecologisch onderzoek, zegt van der Ploeg.

Verwaarlozing is funest

Hij noemt het daarom ,,spitich’’ dat nu slechts 40 procent van de boomwallen in een onderhoudsprogramma meedraait. ,,De rest dêr is gjin jild foar.’’ Boeren mogen de wallen niet zomaar kappen, maar verwaarlozing is uiteindelijk ook funest, waarschuwt Van der Ploeg. ,,Ast neat dochst, dan winne de beammen it. Dus sels ast beamwâlen se stean litte moatst, rekkest se dochs kwyt...’’

Van der Ploeg roept gemeenten, provincie en rijk op de portemonnee te trekken voor herstel- en onderhoudswerk. ,,Dat is wat de mienskip wol. Elts ropt om biodioversiteit. Dan moatte wy dêr ek foar stean. Boeren produsearje iten en somtiden enerzjy, mar ek natuer en lânskip. Dat binne aparte produkten dy’st ek apart wurdearje en betelje moatte soest.’’

2200 strekkende meter elzensingel

Van der Ploeg was maandag in Ryptsjerk op het erf van de maatschap Van Eijden – goed voor 2200 strekkende meters elzensingel – bij de aftrap van het lesprogramma ‘Takomst foar in unyk lânskip’. Duizend kinderen van dertig Noordoost-Friese basisscholen helpen Noardlike Fryske Wâlden de komende vier weken snoeien. Dat is niet alleen goed voor de boomwallen, maar ook voor het natuurbewustzijn van deze ‘behearders fan de takomst’.

In Ryptsjerk kregen de groepen 6, 7 en 8 (samen goed voor elf kinderen) van It Kruirêd in Mûnein een dagje veldwerk voorgeschoteld. Zo haalden Isa de Vries en Anke Damstra met een schepnetje ,,allegear beweegjende dinkjes’’ uit de sloot. Met de determinatiekaart van natuurgids Trees Marra herkenden ze bootsmannetjes en posthoorn- en poelslakjes.

Geljer Soldaat en Germ Minnema uit groep 6 gingen later met een stokzaag het onderste loof van een elzensingel te lijf. Oege Hiddema van Landschapsbeheer Friesland leerde hen de takken dicht bij de stam af te zagen. ,,We ha hjir gjin ferlet fan kapstokken.’’ De afgezaagde takken mochten kinderen later met mesjes en touwtjes bewerken.