‘Er komt een punt dat het klaar is’

Waar is de ruimte voor dialoog gebleven? Sandra Roza (60) vertelt in deel vijf van de zomerserie van Discriminatie Meldpunt Tûmba waarom luisteren zonder oordeel zo nodig is.

Ze woont sinds haar vijftiende in Lemmer en zet zich al tientallen jaren actief in voor onze samenleving. ,,Als je mij krijgt, dan krijg je me helemaal’’, lacht Sandra, die bevlogen is in alles wat ze doet. Ze kreeg zes kinderen, is inmiddels oma en wist het gezin altijd te combineren met betaald of onbetaald werk en studie.

Krenkende momenten

Voor haar tomeloze inzet in vrijwilligersfuncties bij uiteenlopende organisaties – van kinderopvang tot de stichting Kleurrijk Fryslân – werd Sandra vorig jaar geridderd. Een prachtige maatschappelijke erkenning, maar ergens schuurt het. Want ze maakt ook nog steeds zeer krenkende momenten mee: als iemand haar de schoonmaakkast wijst op kantoor. Of zwarte piet noemt. Of langs haar heen praat, richting haar witte man.

,,Het blijft moeilijk om te merken hoe vaak mensen aannames doen zonder de ander echt te ontmoeten’’, zegt Sandra, die net als haar ouders werd geboren in Suriname en voorouders heeft uit India. ,,Mijn wens is dat we meer vragen stellen aan elkaar en luisteren. Zonder oordeel, maar open en nieuwsgierig naar de persoon die voor je staat.’’

Luisteren

,,We zijn allemaal mensen. Met verschillende achtergronden, gewoonten en ideeën. Maar wel gelijkwaardig, want het ene is niet beter dan het andere. Hooguit anders. En als we iets niet begrijpen of vervelend vinden, kunnen we daarover praten. De dialoog aangaan. Maar daar lijkt geen ruimte meer voor. Mensen zijn zó druk met hun aannames en meningen, dat ze vergeten echt te luisteren.’’

Het mooie van Kleurrijk Fryslân vindt Sandra dat de stichting zich richt op activiteiten die op een positieve manier bijdragen aan een gelijkwaardige, multiculturele samenleving. ,,Wij stimuleren ontmoeting en dialoog. Dat leidt tot mooie gesprekken en nieuwe perspectieven. Maar de schaal mag veel groter. Helaas haalt goed nieuws zelden het nieuws en de waan van de dagelijkse media leidt eerder tot polarisatie dan een goed gesprek.’’

Vol

,,Terwijl dat hard nodig is. Daarin is openheid belangrijk, ook vanuit mezelf. Van mijn ouders leerde ik me als meisje bescheiden op te stellen, omdat we ‘te gast waren’ in dit land, maar ik woon hier inmiddels al 45 jaar en draag mijn steentje aan de samenleving volop bij. Dan verdien ik het ook om voor vol te worden aangezien.’’

,,Om die reden schreef ik in november vorig jaar een persoonlijke brief aan alle burgemeesters en media in Fryslân over mijn gevoelens omtrent het Sinterklaasfeest. Lang vierde ik het feest gewoon mee en omwille van mijn kinderen slikte ik weg hoe naar het was dat mensen mij zwarte piet noemden.’’

Veelkleurigheid

,,Maar er komt een punt dat het klaar is, voor mij en vele anderen. We mogen vertellen hoe kwetsend dit is en hoe fijn het zou zijn als Sinterklaas hulp krijgt van veelkleurige pieten. Veelkleurigheid past bij een kinderfeest en doet ook onze samenleving meer recht.’’

,,Verandering gaat langzaam, veel langzamer dan ik dacht toen ik jong was. Af en toe moet de boel opgeschud worden, daarom ben ik blij met de Black Lives Matter manifestaties. Een duidelijk signaal, dat voor mij opnieuw de noodzaak onderstreept om elkaar te ontmoeten en in dialoog te gaan. Daartoe blijf ik mensen uitnodigen.’’

Discriminatie melden of behoefte aan voorlichting? Kijk op www.tumba.nl

Tekst: Amber Boomsma