Coronabrandhaard Dokkum: ben je in de buitenlucht toch niet veilig voor het coronavirus?

Tot nu toe 18 mensen raakten in Dokkum besmet bij een feestje en een daaropvolgende ontmoeting op een terras. Is het buiten toch niet zo veilig als gedacht?

In de buitenlucht is de kans op besmetting toch veel kleiner dan binnen?

Verschillende studies die afgelopen maanden gedaan zijn naar de verspreiding van het virus wijzen daar inderdaad op. Zo bleek bij een onderzoek in Hong Kong van de 7000 besmette personen die onderzocht werden, slechts een het virus buiten te hebben opgelopen. Een eerder onderzoek in China kwam tot soortgelijke conclusies. Het besmettingsrisico is dus lager, maar niet helemaal weg. ,,Het is een kwestie van kans’’, zegt Bert Niesters, hoogleraar medische microbiologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. ,,Buiten is altijd beter dan binnen maar het advies blijft ook dan om anderhalve meter afstand te houden.’’

Lees ook | Kan de verspreider van het coronavirus in Dokkum juridisch worden vervolgd?

Waarom verspreidt het virus zich buiten minder goed?

De piepkleine druppeltjes virus zijn erg gevoelig voor luchtstromen. Het virus heeft grote kans de luchtwegen van een andere persoon te bereiken in een bedompte slecht geventileerde ruimte. Buiten of in een kamer met de ramen open waaien ze juist sneller weg.

Toch zijn er in Dokkum mensen op een terras besmet geraakt. Hoe zit dat?

,,Mensen zijn daar blijkbaar toch dicht bij elkaar geweest’’, zegt Niesters. Dat dit in de buitenlucht was, maakt dan ook niet direct veel uit. ,,En je zal toch ook naar het toilet moeten en bent dan wellicht met anderen binnen.’’ Het virus verspreidt zich bovendien sneller wanneer mensen zingen, schreeuwen of luid praten. Een andere factor is hoe lang mensen dicht op elkaar staan. Uit het onderzoek in China kwam bijvoorbeeld naar voren dat de enige besmetting in de buitenlucht gebeurde toen twee mensen op straat met elkaar stonden te praten.

Overigens kan GGD Fryslân niet met zekerheid stellen dat de overdracht van het virus plaatsvond op het terras. Men vindt het wel zeer aannemelijk. De groep zat op het terras dicht bij elkaar en er stond nauwelijks wind waardoor de virusdeeltjes minder snel verwaaiden.

Hoe kon het virus in Dokkum zo snel om zich heen grijpen?

Niesters: ,,Het gaat om mensen uit verschillende huishoudens. Dat geeft het virus ook sneller de kans om om zich heen te grijpen. Als je met je eigen huishouden in de tuin dicht op elkaar zit, is dat niet zo’n probleem. Je had elkaar waarschijnlijk binnen ook al besmet.’’ Maar met verschillende mensen dicht op elkaar op een buitenlocatie is het anders. Alle besmette mensen nemen het virus ook mee naar huis. ,,Daar zit het gevaar voor kwetsbare mensen. Jongeren die besmet raken, zullen daar zelf meestal niet zo heel ziek van worden. Maar ze hebben ook ouders, opa’s, oma’s of ooms en tantes die wel een kwetsbare gezondheid hebben.’’

Zijn er andere voorbeelden van besmettingshaarden in de buitenlucht?

Niesters wijst op een voetbalwedstrijd tussen twee clubs in Belgrado, de hoofdstad van Servië. ,,Daar zijn heel veel mensen besmet geraakt in een voetbalstadion met 30.000 man. Tot aan Noord-Macedonië toe werden besmettingen teruggeleid naar die wedstrijd.’’ Een ander veel genoemd voorbeeld is de achtste finale van de Champions League in februari dit jaar tussen Atalanta Bergamo en Valencia. Volgens Italiaanse artsen speelde deze wedstrijd een grote rol in de explosieve uitbraak in Lombardije.

In een eerdere versie van dit artikel werd gesproken van een tuinfeest. Daar was in Dokkum geen sprake van.