Eindejaarsplantenjacht 2018 in Fryslân

buitenpost - Al vanaf 1900 wordt de Nederlandse flora systematisch geïnventariseerd, voor een groot deel door vrijwilligers. Dat geldt trouwens ook voor andere soortgroepen, zoals vogels en vlinders. We beschikken in Nederland dan ook over zo niet hét grootste dan toch een van de grootste verzamelingen van verspreidingsgegevens ter wereld: de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF). Die beschikt over een publiekssite: www.verspreidingsatlas.nl. Van verreweg de meeste vierkante kilometers in de Topografische Atlas weten we vrij goed wat er groeit, wat er verloren is gegaan en wat er bij komt. Dat is van enorme waarde voor goed natuurbeleid en -beheer.

Maar in verband met de klimaatopwarming hebben we tegenwoordig ook vragen over aspecten waar nog nooit systematisch naar gekeken is. Bijvoorbeeld over zogenaamde fenologische patronen. Fenologie gaat over groei-en-bloeistadia in samenhang met weersverschijnselen en klimaat. Bijvoorbeeld: wanneer bloeide het eerste Speenkruid in 2018?

Om die reden organiseert FLORON, dé organisatie voor plantenonderzoek in Nederland, dit jaar voor de vijfde keer de Eindejaarsplantenjacht. De bedoeling is dat men op persoonlijk initiatief of in georganiseerd verband tussen 25 december (Eerste Kerstdag) en 3 januari op zoek gaat naar winterbloeiende planten. Leuk om in dat drukkend-gezellige jaareinde er even op uit te kunnen: samen uitbuiken of individueel een uurtje ontsnappen. En ondertussen verzamelen we ook nog gegevens over hoe onze flora reageert op het opwarmende klimaat.

De warmste winter was 2015(-2016). Toen werden in heel Nederland tijdens de plantenjachten maar liefst 735 verschillende soorten bloeiend aangetroffen rond de jaarwisseling. Dat was opzienbarend. Ook zien we dat ‘koudebloei’ in bepaalde families veel vaker voorkomt dan in andere. Absoluut staat de composietenfamilie (met soorten als Paardenbloem, Madeliefje en diverse distels) aan top met 112 bloeiende soorten. Dat is 68% van de 165 in Nederland voorkomende composietensoorten. En als we deze plantenjachten volhouden, gaan we ook ‘reekswinst’ boeken, dan kunnen we trends zien. Meer informatie is te vinden op www.floron.nl/plantenjacht.

In Fryslân worden twee door FLORON georganiseerde Eindejaarsplantenjachten 2018 gehouden: In IJlst en in Buitenpost. In beide plaatsen verwachten we rond de twintig bloeiende soorten aan te treffen tijdens de wandeling. Trek wel warme kleren aan, want plantenjachten gaan in de beleving van de meeste buitenstaanders ongelofelijk langzaam... Afhankelijk van de omstandigheden wordt er nog wel ’s een café bezocht voor een kop chocolademelk, of een oliebollenkraam. En met allerlei uitleg tussendoor duurt de jacht dan ongeveer twee klokuren.

IJlst: donderdag 27 december, start om 13.00 uur bij de Bloemenfontein (Sneekerpad, 8651 NE IJlst). Opgave bij Hinko Talsma: hntalsma@gmail.com of 06 34179849.

Buitenpost: zaterdag 29 december, start om 13.00 uur op de parkeerplaats bij Kapenga Wonen (hoek Voorstraat-Irenestraat). Opgave bij Gertie Papenburg: gmgjtp@xs4all.nl of 06 23627840.