Zuivelfabrieken verenigden mensen in en rond dorp of stad

REGIO

Aanstaande zaterdag 10 november vindt de presentatie plaats van het meer dan driehonderd pagina’s dikke boek Zuivelfabrieken in Friesland, een uitgave van Noordboek.

De basis voor deze uitgave is de volstrekt unieke en veelomvattende collectie van Robert Visser, die al zo’n dertig jaar alles verzamelt wat ook maar enigszins te maken heeft met zuivelfabrieken en de industriële processen die daarin plaatsvonden. Zijn collectie is meer dan bijzonder: honderden foto’s, brieven en briefhoofden en zuivelgerelateerde machines. Pure nostalgie!

In Nederland werden sinds het einde van de negentiende eeuw vele honderden zuivelfabrieken gebouwd. Net als de kerk werd de zuivelfabriek een sociaal referentiepunt, een plek die de mensen in en rondom dorp of stad verenigde in een gemeenschappelijke activiteit, namelijk het maken van boter en kaas. Van al die oude Nederlandse zuivelfabrieken zijn nog slechts enkele tientallen in bedrijf, het overgrote deel is – veelal gedeeltelijk – afgebroken. Desondanks bleef zuivel een van de belangrijkste exportproducten van Nederland.

Deze monumentale uitgave beschrijft de opkomst, de latere sluitingen en de fusieprocessen van de Friese zuivelfabrieken, maar het proces is ook zeer herkenbaar voor andere regio’s. Van de romantiek van lokale coöperaties naar de tijd van modernisering en schaalvergroting. Dit was een ingrijpend proces, waar vele Nederlanders direct of indirect bij betrokken waren. Vrijwel iedereen kent immers wel iemand die in een zuivelfabriek werkt of heeft gewerkt en onderdeel van dit fusieproces was.

In Zuivelfabrieken in Friesland plaatst historicus Marijn Molema de komst en ontwikkeling van de zuivelfabrieken in een bredere, maatschappelijke context. Architectuurkenner Peter Karstkarel behandelt in het tweede deel de zuivelfabrieken alfabetisch per plaats. Hij gaat daarbij in op ontstaan, geschiedenis en architectonische kenmerken van zowel de fabriek als de directiewoning.

Zuivelfabrieken in Friesland is te koop bij de boekhandel en bij Uitgeverij Noordboek

ISBN: 978 90 5615 4837 BLADZIJDEN: 312

UITVOERING: Gebonden NUR: 648 /696

TAAL: Nederlands PRIJS: € 39,90

Bornmeer | Noordboek, Hellingbaas 1, Gorredijk | T. 0513 490 319 - info@bornmeer.nl - www.noordboek.nl