Gemaal met lichtshow geopend als De Heining

Marrum

Het gemaal in de zeedijk bij Marrum is donderdagavond onder grote publieke belangstelling in een haast sprookjesachtige sfeer met een prachtige lichtshow, muziek en zang opgeleverd als De Heining.

De nieuwe overgang van zoet naar zout ging tot de opening door het leven als het gemaal Vijfhuizen. Er is voor De Heining gekozen omdat die naam herinnert aan de bocht in de zeedijk naar de Noarderleechsteroprit en ook het buurtschap daar was tot in de zeventiger jaren van de vorige eeuw in de volksmond zo bekend.

Bij de officiële opening liep het publiek in donker richting zeedijk en bracht kunstenaarscollectief Waterlanders het gemaal in een lichtshow tot leven. Onderweg naar de zeedijk kon het publiek al genieten van een dansende ballerina bij een kraan, een brassband en een koor, die de oplevering van project Vijfhuizen tot een waar spektakel maakten.

Vlak voor de opening maakten wethouder Jaap Hijma de Henk de Vries van It Fryske Gea duidelijk dat het vooral belangrijk was geweest om in een transparant proces vooral draagvlak in de regio te krijgen voor dit project. ,,Wy ha der alles oan dien om minsken mei te nimmen en safolle mooglik te belûken yn dit hiele trajekt’’, aldus Hijma en hij noemde het project een cadeau voor de streek. Gedeputeerde Sietske Poepjes onderstreepte eveneens dat vooral het voortraject goed was en voorspelde dat dit een bijdrage levert aan de leefbaarheid en veiligheid. Poepjes wees er ook op dat het nu belangrijk is dit project te promoten om meer bezoekers te trekken. Gewezen werd ook op de recreatieve voorzieningen die tegelijk met dit project ontstonden, zoals een fietsbrug, een nieuw fietspad over een paar kilometer oude zeedijk vanaf Vijfhuizen en een recreatieve vaarroute vanaf de Dokkumer Ie via Hallum richting zeedijk.

Het gemaal heeft een capaciteit van zo’n 2500 kubieke meter water per minuut. De verwachting is dat De Heining bij de verwachte toename van regenval de komende decennia een belangrijke rol zal spelen in de afwatering in Fryslân, die nu alleen via de sluizen van Dokkumer Nieuwezijlen en Stavoren loopt. De bij het gemaal ingebouwde vispassage tussen de boezem en de Waddenzee is uniek in Nederland en is er op gericht verschillende vissoorten zoals paling, spiering, stekelbaars en zelf zalm een vrije doorgang.

In de aanloop en zelfs tijdens de uitvoering kwam het een aantal keren tot een aanvaring tussen gebruikers van boerenland achter de zeedijk, It Fryske Gea en Wetterskip Fryslân. Tot een week voor de oplevering speelde zelfs nog weer een gang naar de rechter, omdat boeren twijfel hebben bij de sterkte van de opgeworpen dijkjes langs de afvoer van het water richting zee.

Voor boeren lijkt nu het belangrijkste dat zij droge voeten houden, zei Marrumer Piet Osinga. Hij wees er op dat in het buitendijks land tegelijk ook op de vernieuwingen zoals de drinkwatervoorziening voor het vee, een vluchtroute en vanghokken, die zeker een verbetering zijn voor de boeren.

Provinsje Fryslân, It Fryske Gea, de gemeente Ferwerderadiel en Wetterskip Fryslân werkten vanaf het voorjaar 2017 samen aan de uitvoering van het project om de waterafvoer in dit gebied bij zware regenval te verbeteren en is met een unieke visvriendelijke doorgang de verbinding tussen het zoete binnenwater en de Waddenzee. De kosten liepen gaandeweg het project behoorlijk op. De ruim 15 miljoen euro en wordt voor een groot deel betaald uit het Waddenfonds en het Europees landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling. De gemeente Ferwerderadiel draagt ruim 260.000 euro bij. Aan de opening werkten onder meer mee de toneelvereniging van Marrum, Hallumer popkoor Mingeling, drumband De Eendracht en brassband De Eendracht de vrijwillige brandweer van Hallum en leerlingen van basisschool It Fundamint in Hallum.